Για τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή.

 

 

 

Ήρωας κομμουνιστής δεν είναι ένα σύνθημα.

Δεν είναι αφίσα.

Δεν είναι κομματική ταμπέλα.

Ήρωας κομμουνιστής είναι ο άνθρωπος που, όταν ο κατακτητής ζήτησε υποταγή, απάντησε με αξιοπρέπεια.

Που μπήκε στη φυλακή χωρίς να υπογράψει δήλωση μετάνοιας.

Που στάθηκε μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα χωρίς να λυγίσει.

Που ήξερε ότι θα πεθάνει και παρ’ όλα αυτά δεν πρόδωσε την τάξη του !!!

Αυτό σημαίνει ήρωας.

Οι κομμουνιστές δεν πολέμησαν για καρέκλες.

Δεν είχαν μηχανισμούς εξουσίας.

Είχαν μια ιδέα: ότι ο φασισμός δεν εξευγενίζεται και δεν συμβιβάζεται. Τον πολεμάς μέχρι το τέλος !!

Και τον πολέμησαν.

Στα μπλόκα.

Στις φυλακές.

Στους τόπους εκτέλεσης.

Στην Καισαριανή.

Στο Γεντί Κουλέ.

Όταν κάποιοι συνεργάζονταν με τους ναζί, εκείνοι αντιστέκονταν.

Όταν κάποιοι σιωπούσαν, εκείνοι οργανώνονταν.

Όταν κάποιοι διαπραγματεύονταν την επιβίωσή τους, εκείνοι υπέγραφαν την ίδια τους την καταδίκη με το κεφάλι ψηλά.

 Και μετά από δεκαετίες, ήρθαν οι φωτογραφίες.

Φωτογραφίες που αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές πριν την εκτέλεση.

Πρόσωπα καθαρά. Στάση όρθια. Βλέμμα σταθερό. Όχι πανικός. Όχι ταπείνωση.

Αυτή είναι η αλήθεια που ο λαός μετέφερε στόμα με στόμα όλα αυτά τα χρόνια.

Δεν ήταν μύθος. Δεν ήταν υπερβολή.

Οι μανάδες, οι σύντροφοι, οι συναγωνιστές μιλούσαν για ανθρώπους που στάθηκαν όρθιοι μέχρι το τέλος, και οι εικόνες έρχονται σήμερα να επιβεβαιώσουν αυτό που η μνήμη δεν άφησε να παραχαραχτεί.

Η λαϊκή μνήμη δεν κατασκευάστηκε. Διατηρήθηκε.

Και όταν η εικόνα συναντά τη μαρτυρία, η Ιστορία παύει να είναι αφήγημα. Γίνεται τεκμήριο.

Το λεγόμενο «αφήγημα των δύο άκρων» επιχειρεί να εξισώσει τον θύτη με τον αντιστεκόμενο. Να πει ότι όλα ήταν ακραία. Ότι όλοι ήταν ίδιοι.

Όμως δεν ήταν.

Δεν είναι ίδιος αυτός που βασάνιζε με αυτόν που βασανιζόταν.

Δεν είναι ίδιος αυτός που συνεργάστηκε με τους φασίστες , με αυτόν που εκτελέστηκε.

Δεν είναι ίδιος ο κατακτητής με τον άνθρωπο που του στάθηκε απέναντι.

Η Ιστορία δεν είναι μαθηματική εξίσωση.

Δεν μοιράζεται στα δύο για να βολεύει πολιτικές ισορροπίες.

Οι κομμουνιστές που έπεσαν απέναντι στον φασισμό δεν ζήτησαν να τους πουν ήρωες.

Ζήτησαν μόνο να μην προδώσουν τις ιδέες τους.

Και δεν τις πρόδωσαν.

 Ήρωας κομμουνιστής σημαίνει άνθρωπος που έβαλε την αξιοπρέπεια πάνω από τη ζωή του.

Που απέδειξε ότι η αντίσταση είναι πράξη με κόστος.

Που έμεινε συνεπής μέχρι το τέλος.

Αυτό δεν εξισώνεται.

Δεν σχετικοποιείται.

Δεν διαγράφεται.

Και όσο υπάρχουν πρόσωπα στις φωτογραφίες, όσο υπάρχουν ονόματα χαραγμένα σε μνημεία, όσο η μνήμη περνά από γενιά σε γενιά, η αλήθεια δεν χρειάζεται φωνές.

Στέκεται μόνη της!

 

17/2/2026

Γιάννης Λιβάνιος